W dniu 21 grudnia 2011 r. została ogłoszona korzystna dla Polski opinia rzecznika generalnego Pedro Cruz Villalón w sprawie C-336/09 P Rzeczpospolita Polska przeciwko Komisji Europejskiej.  

Sprawa dotyczy odwołania od postanowienia, w którym Sąd Unii Europejskiej odrzucił jako niedopuszczalną z powodu przekroczenia terminu, a więc bez badania sprawy co do istoty, skargę o stwierdzenie nieważności wniesioną przez Rzeczpospolitą Polską przeciwko rozporządzeniu Komisji (WE) nr 60/2004 ustanawiającemu środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia nowych państw do Unii Europejskiej. Rozporządzenie to było opublikowane w styczniu 2004 r., zanim Polska uzyskała status państwa członkowskiego. W konsekwencji termin zaskarżenia, liczony od dnia publikacji, również upłynął przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Polska wniosła jednak skargę po uzyskaniu członkowstwa, twierdząc że w tym przypadku termin zaskarżenia należało liczyć od dnia członkostwa, nie zaś od dnia publikacji rozporządzenia.

W odwołaniu od postanowienia Sądu Polska twierdziła w szczególności, że ścisłe stosowanie przepisów prawa Unii Europejskiej dotyczących terminów procesowych nie może prowadzić do zgody na brak równości w zakresie ochrony sądowej między „starymi” a „nowymi” państwami członkowskimi. Państwa członkowskie nie mogą zostać pozbawione prawa do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności aktu do nich skierowanego, a tym samym prawa do dochodzenia przed sądami Unii ochrony interesów gospodarczych i społecznych wobec skierowanych do nich aktów prawnych. Instytucje Unii Europejskiej nie mogą w związku z tym, poprzez wybór daty publikacji aktu skierowanego do wszystkich państw członkowskich, pozbawiać nowych państw członkowskich prawa do ochrony sądowej.

Rzecznik generalny podzielił stanowisko Polski. Rzecznik podkreślił przy tym wagę traktatowej zasady, zgodnie z którą „Unia szanuje równość Państw Członkowskich wobec traktatów”, co wyklucza w każdym razie nierówności między państwami członkowskimi niemające uzasadnienia. W opinii rzecznika trudno jest znaleźć uzasadnienie dla nierówności wynikającej z faktu, że jedno z państw, zobowiązane jak każde państwo członkowskie do poszanowania aktu prawnego, może ten akt jedynie bez słowa zaakceptować.

Ponadto rzecznik generalny stwierdził, że akt, któremu można się tylko podporządkować, należy uznać za strukturalnie obcy idei Unii prawa. Jego zdaniem idea ta wymaga, by państwa te miały, jako państwa członkowskie i od chwili uzyskania tego statusu, możliwość zaskarżenia w rozsądnych terminach aktów prawa wtórnego mających zastosowanie w Unii po rozszerzeniu, nawet jeżeli nie uczestniczyły w przygotowaniu tych aktów.

W związku z powyższym rzecznik generalny zakwestionował wykładnię art. 230 Traktatu WE zastosowaną przez Sąd w zaskarżonym postanowieniu, uznając ją za sprzeczną z wartością państwa prawnego i z zasadą równości państw członkowskich wobec traktatów. Rzecznik generalny uznał, że nowe państwa członkowskie powinny mieć prawo zaskarżenia aktów wydanych między dniem podpisania traktatów akcesyjnych i aktów przystąpienia a dniem ich wejścia w życie na podstawie art. 230 Traktatu WE na równi ze starymi państwami członkowskimi. W opinii rzecznika generalnego nowe państwa członkowskie powinny przy tym mieć możliwość zaskarżenia powyższych aktów jako państwa członkowskie, a nie zwykłe osoby fizyczne lub państwa trzecie.

W konkluzji opinii rzecznik generalny zaproponował Trybunałowi skierowanie sprawy do Sądu w celu wydania orzeczenia w przedmiocie żądań Polski zmierzających do stwierdzenia nieważności rozporządzenia (WE) nr 60/2004.